Demograficzny dowód dlaczego XIX-wieczne powieści nie mają dzisiaj sensu

Dzisiejsza struktura rodziny różni się od struktury rodziny z połowy XIX wieku w podobnym stopniu, jak struktura rodziny XIX-wiecznej różni się od struktury rodziny naszych najbliższych krewnych – szympansów. Pora się z tym pogodzić, że skala różnic jest aż tak gigantyczna, co musiało pociągnąć za sobą równie gigantyczne konsekwencje dla kultury, religii i wychowania. Stary świat nie wróci. Kobiety to widzą, a mężczyźni mają powód, by tego nie zauważać.

Niniejszy tekst zawiera pierwotne fragmenty artykułu, który ostatecznie ukazuje się w czasopiśmie „Przeszłość Demograficzna Polski” za rok 2023 pod tytułem Sex and Mortality: Changes in the Age Distribution of the Deceased According to Polish Press Obituaries, 1845–1939 ( https://wnus.usz.edu.pl/pdp/pl/issue/1368/article/20281/ ). Artykuł ten ukazuje się po angielsku w lutym 2024 i w toku prac redakcyjnych po uwagach recenzentów przyjął charakter bardziej uniwersalny (ogólnoludzki), dlatego fragmenty dotyczące polskich lektur szkolnych ostatecznie się w nim nie znalazły. Temat lektur szkolnych rozgrzewa dziś głowy polskiego społeczeństwa, warto wylać na te głowy kubeł zimnej demograficznej wody: zimne, mierzalne fakty.

Cała pierwotna, polska wersja artykułu (ta, którą dostali recenzenci) jest dostępna tutaj, w serwisie Academia.edu. Ostateczna wersja (angielska) pojawi się na stronach PDP w ciągu kilku dni (będzie w otwartym dostępie). Ale na początek chyba lepiej przeczytać to streszczenie.

Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Analizy, Historia | Dodaj komentarz

Dorobek Sejmu Wielkiego przetłumaczyłem na język i realia dzisiejszej młodzieży

Bardzo zależy mi na tym, żeby Unia Środkowoeuropejska, zwana oficjalnie: Wspólna Rzeczpospolita Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego, a potocznie: Rzeczpospolita Obojga Narodów, była na świecie traktowana jako pierwowzór Unii Europejskiej, a nasz Sejm jako pierwowzór Parlamentu Europejskiego. Pisałem o tym w 2013 r. w Manifeście rzeczpospolitańskim, ale już wcześniej, zakładając Stowarzyszenie Potomków Sejmu Wielkiego w r. 2006 miałem taką wizję.

Od czasu, gdy Sejm Wielki (Czteroletni) uchwalał pierwszą europejską Konstytucję, 3 Maja w 1791 r., minęło tyle lat, że język tamtych ludzi jest już niezrozumiały dla ludzi dzisiejszych. Trzeba było więc dokonać tłumaczenia dorobku Sejmu Wielkiego na języki dzisiejsze. Zarówno protokoły posiedzeń, jak i całość uchwalonych ustaw. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Uncategorized | Dodaj komentarz

30% osób z Nekrologii ma znaleziony akt zgonu. Top 50 parafii.

Przez ostatnie pół roku wyszukiwałem akty zgonu osobom, które są w Nekrologii Minakowskiego. Ponad 60.000 zdjęć aktów zgonu jest dostępnych na wielcy.pl/nekrologia (pod zdjęciami nekrologów). To prawie 30% wszystkich osób, których nekrologi z lat 1845-1939 udało się znaleźć w polskiej prasie. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Uncategorized | Dodaj komentarz

Uruchomiłem Nekrologię Minakowskiego – nową Wielką Rzecz

Nad Nekrologią ( http://nekrologia.wielcy.pl ) pracowałem ponad dwa lata bez przerwy. 27 miesięcy, 7 dni w tygodniu po kilkanaście godzin. I w końcu jest gotowa na tyle, że mogę ją Państwu przedstawić. Przejrzałem 1 050 000 stron gazet, by znaleźć 460 000 nekrologów. Spisałem imiona, nazwiska, daty i miejsca, informacje rodzinne, informacje o zawodzie i pozycji społecznej – i powstało z tego 205 000 stron o ludziach, których śmierć odnotowano w drukowanych gazetach w latach 1845-1939. Można powiedzieć, że to zdjęcie rodzinne „klasy drukowanej” czyli górnych warstw polskiego społeczeństwa, obejmujących inteligencję, urzędników, zamożną szlachtę i przedsiębiorców. Wszystkich, którzy z rodziną i przyjaciółmi komunikowali się za pośrednictwem wielkomiejskich gazet. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia, Historia | Dodaj komentarz

Maszynowa rekonstrukcja społeczeństwa polskiego 1788-1939

W ostatnich latach mamy burzliwy wzrost dyscypliny Machine learning. Między innymi nauczyliśmy się analizować obrazy przy użyciu sieci neuronowych. Teraz przyszła kolej na analogiczne podejście do grafów. To bardzo świeża dyscyplina, a jej stan dość aktualny można zobaczyć na wykładach, które Jure Leskovec (chief scientist w Pinterest) prowadził na Stanfordzie w 2019 r. Poniżej prezentuję koncepcję rekonstrukcji genealogii (grafu społecznego) wyższych warstw społeczeństwa polskiego w latach 1788-1939. Poszukuję chętnych do współpracy przy tym projekcie. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Uncategorized | Dodaj komentarz

Mój projekt Onetu z lipca 1998

Piotr „Pinio” Wilam pisze właśnie w odcinkach swoje wspomnienia początków Onetu. Pinia poznałem 14 lipca 1998: wtedy Roman Kluska przyjechał do nas, na Lea 210, by przedstawić nam naszych nowych szefów: Tomka Kolbusza i Piotra Wilama, którym oddaje w zarząd krakowski oddział Optimus S.A., znany jako OptimusNet (w skrócie: Onet). Tak wyszło, że w około 30-osobowym OptimusNet byłem „redaktorem do wszystkiego”*. A jako że byłem też naukowcem, który lada chwila miał obronić doktorat z filozofii, do projektowania portalu podszedłem naukowo: stworzyłem Ogólny plan rozwoju serwisu ONET.PL. W szczegółach pliku jest data utworzenia: ‎12 ‎marca ‎2018, i data ostatniej modyfikacji: 25 lipca 2018.

Gdy to pisałem 23 lata temu, sieć WWW miała 5 lat (licząc od premiery pierwszej wersji przeglądarki Mosaic w roku 1993). Onet miał 2 lata (licząc od rejestracji domeny). Google powstało 2 miesiące po napisaniu tego tekstu.

*) Poza mną, który wtedy jednoosobowo tworzyłem serwis gospodarczy, były trzy osoby aktualizujące katalog stron WWW, były też 2-3 osoby (w tym Grzesiek Samborski) pracujące głównie przy serwisach dla klientów zewnętrznych, bo OptimusNet był głównie tym, czym potem stały się agencje interaktywne, obsługiwaliśmy Reemtsmę, Sony, Kärchera, Bank BPH itp. Merytorycznie rządził szef marketingu, Artur Waliszewski, obecnie dyrektor regionalny Google w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej. Do tego oczywiście graficy, programiści, admini, handlowcy, jeden Konrad obsługujący wszystkie emaile od użytkowników… Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Uncategorized | Dodaj komentarz

Zawiodłem się na socjologii historycznej

Miałem nadzieję, że jak demografia jest częścią socjologii, tak socjologia historyczna to coś szerszego od demografii historycznej, choć do niej podobnego. Że socjologowie historyczni to ludzie, którzy stosują metody socjologii do tego, by mierzyć społeczeństwa dawne. Ale się zawiodłem i mam poczucie, że socjologia historyczna to historiozoficzna paplanina. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Uncategorized | Dodaj komentarz

Józef Cyrankiewicz to w istocie Cygankiewicz z Krowodrzy

Choć to brzmi jak jeden z wielu demaskatorskich „fejków”, to jednak prawda. Udało się znaleźć akt chrztu ojca premiera Cyrankiewicza. Choć w akcie chrztu samego premiera ojciec nazywa się Cyrankiewicz i urodził się par. św. Szczepana w Krakowie, to… Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz

Detaliczne rozbicie źródeł przy każdej osobie w WGM

Wielka rzecz: przy każdej osobie w Wielkiej genealogii pojawił się link „Wszystkie źródła dla tej osoby”. Są tam podane wszystkie wykorzystane źródła informacji o imionach, nazwiskach, datach i miejscach (urodzenia, chrztu, zgonu, pogrzebu), o dzieciach, rodzicach i małżonkach danej osoby. Teraz widać, że Minakowski sobie tego nie wymyślił, a jak jest błąd – widać, gdzie szukać jego przyczyny. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz

Genealogia 30 tysięcy bohaterów Wikipedii

Ściągnąłem całą polską Wikipedię i na nowo wyszukałem wszystkich, których mam w genealogii. Jest ich w tym momencie dokładnie 29.389. Ile dokładnie osób opisuje polska Wikipedia – tego dokładnie nie wiem, ale da się policzyć te artykuły, przy których są ramki informacyjne (tzw. „infoboksy”, których nazwę widać przy edycji kodu źródłowego). Zebrałem to i podsumowałem. Np. w WGM mamy 65% osób z infoboksem „szlachcic”, 23% z infoboksem „polityk” – i tak dalej. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz