Dziedzice Mazowsza

W latach 1524 i 1526 zmarli dwaj ostatni władcy Mazowsza. Pozostała ich siostra, Anna.  Potomkowie Anny Piastówny żyją do dzisiaj i jest zaskakujące, jak wielu z nich odegrało czołowe role w historii Polski. Gdyby nie zwyczaj dziedziczenia nazwiska po ojcu, można by powiedzieć że dynastia Anny Piastówny rządziła Polską przez kilkaset lat.

Księżniczka Anna wyszła za wojewodę ruskiego Stanisława Odrowąża ze Sprowy. Miała jedyną córkę, Zofię Odrowążównę, wydaną za hrabiego Jana Krzysztofa Tarnowskiego (syna hetmana Jana T.), ten jednak wkrótce zmarł bezpotomnie i drugim jej mężem był możnowładca z Prus Królewskich, kasztelan gdański (a potem wojewoda sandomierski) Jan Kostka (daleki kuzyn św. Stanisława Kostki – dziadek Jana był bratem pradziadka św. Stanisława).

Anna Kostczanka, wnuczka Anny Piastówny, wyszła za kniazia Aleksandra Ostrogskiego i miała zeń córkę Zofię, wydaną za księcia Stanisława Lubomirskiego – matkę Jerzego Sebastiana Lubomirskiego. Hetman Jerzy Sebastian Lubomirski to przywódca słynnego rokoszu, który doprowadził do detronizacji Jana Kazimierza, co zakończyło rządy dynastii Wazów w Polsce (po kądzieli: Jagiellonów). Można więc powiedzieć, że w sporze Piastów z Jagiellonami ostatecznie wygrał potomek Piastów!

Lubomirski jednak nie całkiem zwyciężył, bo zmarł tuż po rokoszu we Wrocławiu, a w międzyczasie Sejm pozbawił go urzędów (skazał na infamię). Rodzina jego nie całkiem też jednak przegrała, bo jego praprawnukiem był kolejny Wielki Opozycjonista, Szczęsny Potocki. Tak jest! TEN Szczęsny Potocki, wódz Targowicy, w był rodzonym potomkiem ostatniej władczyni Mazowsza!

Nie samych tylko opozycjonistów znajdujemy wśród potomków Anny Mazowieckiej. Otóż kolejna córka Zofii z Odrowążów Kostczyny, córki Anny Piastówny, Katarzyna Kostczanka, wyszła za Adama Hieronima Sieniawskiego. Jej prawnukiem był hetman polny koronny Mikołaj  Sieniawski, dziadek Marii Zofii Sieniawskich Czartoryskiej, pradziadek księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego, przywódcy Familii, męża Izabeli z Flemmingów Czartoryskiej.

Także Stanisław Małachowski, marszałek Sejmu Wielkiego był prapraprawnukiem Jerzego Sebastiana Lubomirskiego, a pokolenie bliżej miał jego stryj, kanclerz wielki koronny, Jacek Małachowski.

Tak to oto dynastia Anny Piastówny trzęsła Polską (a nie tylko Mazowszem) przez setki lat…

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz

Wallerstein to Polak, są dokumenty!

Immanuel Wallerstein, twórca teorii, która rządzi w Polsce dzisiejszą socjologią, politologią i nie tylko (jak pisałem niedawno Polską rządzi dziś trumna Wallersteina) – okazał się być… Polakiem! Udało się znaleźć na to dokumenty. To wyjaśnia, czemu on nas tak dobrze rozumie! Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz

Polską rządzi dziś trumna Wallersteina

Immanuel Wallerstein ma 88 lat i wciąż żyje. Ale w moim przekonaniu jego dziedzictwo przekreśliło spór opisany przez J. Giedroycia słowami o tym, że Polską rządzą trumny Piłsudskiego i Dmowskiego. Dziś Polską rządzi stosunek do kwestii: „Polska jako peryferie”. To z tego, moim zdaniem, wynikają główne spory polityczne w Polsce i jego teoria dobrze te spory wyjaśnia.

Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz

Żeśmy Żydzi, skończym UJ-ot, będziem Polakami

Badam obecnie inteligencję żydowską z Krakowa u progu Niepodległości: skrzyżowałem dane z metrykaliów izraelickich z Krakowa, spisu ludności Krakowa z 1921 r. i spisu studentów UJ z lat 1850-1918. W skrócie: w momencie odzyskania Niepodległości 2/3 krakowskich inteligentów wyznania mojżeszowego deklarowało narodowość polską. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz

Żydowscy ziemianie w Galicji

Na szybko wynotowałem ze spisu adresowego Jana Bigo (bodaj z 1905 r.) właścicieli dóbr tabularnych w Galicji noszących typowe imiona żydowskie. Ogólnie jest tam 8464 miejscowości, przy czym właściciel jest wymieniony w 5584 przypadków. Zatem owe 321 to niecałe 6%. Nie było ich więc tak dużo, ale też trzeba pamiętać, że ludność żydowska stanowiła ok. 10% ogółu ludności Galicji. No więc nie było źle. Posortowałem wg siedziby starostwa i wyciągnąłem kolumnę z liczbą ludności danej miejscowości.

Wybierałem na szybko, wg imion, więc jak dobrze poszukać, to tych żydowskich ziemian było więcej niż na poniższej liście. Tu chodziło mi o ilustrację zjawiska.

Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz

Krakowscy Żydzi, ofiary Katynia

Sowieci także mordowali Żydów. Warto o tym przypominać,  zwłaszcza dziś. Oto lista kilkunastu Żydów z Krakowa, którzy zostali umieszczeni w rosyjskich obozach zagłady* Kozielsk i Starobielsk, a potem rozstrzelani odpowiednio w Katyniu i Charkowie. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz

Jak oficjalnie nazywała się Rzeczpospolita przedrozbiorowa? Na pewno nie „Rzeczpospolita Obojga Narodów”

Paweł Jasienica zatytułował swą sławną książkę Rzeczpospolita obojga narodów wprowadzając do obiegu ten ahistoryczny termin. Tymczasem nazwa Rzeczypospolitej brzmiała zupełnie inaczej! Była to „Wspólna Rzeczpospolita Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego” zwana w skrócie „Rzecząpospolitą” lub „Rzecząpospolitą Polską”. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz

„Wieśniackość” PiS to bujda

Najnowsze nominacje rządowe (Suski, Dworczyk) pokazują, że stereotyp PiS jako partii plebejskiej, antyelitarnej, jest błędny. Dzielenie obozów władzy i opozycji według schematu: „chamy-panowie” to „gorzej niż zbrodnia – to błąd”, mówiąc Talleyrandem.

O tym, że szwagier premiera M. Morawieckiego to potomek elity przedrozbiorowej, podobnie jak prezes J. Kaczyński, już pisałem. Przyjrzyjmy się teraz najnowszym nominacjom w otoczeniu Morawieckiego, są to Marek Suski, szef Gabinetu Politycznego i Michał Dworczyk, szef Kancelarii Premiera. Obaj blisko są związani z dawnymi elitami. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz

Właściciele domów na Kazimierzu 1861 i 1887

Przygotowując się do wystąpienia na XI Kongresie European Association of Jewish studies (wrażenia z poprzedniego, paryskiego, opisałem tutaj), zrobiłem zestawienie właścicieli domów na Kazimierzu – wg Kalendarza Krakowskiego Czecha za lata 1861 i 1887. W roku 1861 podane były tylko numery hipoteczne, w roku 1887 mamy też numery „orientacyjne”. Zmieniły się niektóre nazwy ulic i przybyło budynków. Widać, że przybył sporo nazwisk żydowskich w części zwanej dawniej „chrześcijańskim Kazimierzem”. Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz

List do czytelników na koniec roku

To był bardzo pracowity rok dla Wielkiej Genealogii – od 28 I do 11 XII przybyło w naszej rodzinie 145 tys. osób (obecnie mamy 835.000). Ale przede wszystkim przybyło 506 nowych bohaterów Pol. Słown. Biograficznego (lista tegorocznych nabytków jest poniżej). Już 56,5% PSB to nasza rodzina!

Coraz więcej dochodzi do genealogii mieszczaństwa XIX-wiecznego, zwłaszcza tego o rodowodzie nieszlacheckim: Niemców (w tym protestantów) i Żydów. To terytorium dziewicze, bo prawie nikt się ich genealogiami dotąd nie zajmował. Teraz jest możliwość badania ich ogromnego wkładu w polską cywilizację.

Właśnie ukazał się mój artykuł w naukowym czasopiśmie „Przeszłość demograficzna Polski”, w którym opisuję, jak genealogia masowa odpowiada na bardzo ważne problemy socjologiczne: w jaki sposób przekazywany jest kapitał społeczny i kulturowy, jak to się dzieje, że ludzie z „dobrych rodzin” zachowują pozycję społeczną mimo utraty majątku, zmian granic i ustroju. Polecam lekturę, tekst dostępny za darmo: https://wnus.edu.pl/pdp/file/article/download/8719/36211.pdf.

To wszystko jest możliwe dzięki abonamentom – dziękuję gorąco w imieniu polskiej kultury wszystkim, którzy opłacają abonament WGM. Bez tego nie mógłbym pracować nad nią po kilkanaście godzin na dobę ani utrzymywać serwera, który ją udostępnia wszystkim (częściowo za darmo – najciekawsza część, czyli genealogia Potomków Sejmu Wielkiego to obecnie 128 tys. osób, dostępnych bez abonamentu na Sejm-Wielki.pl).

Teraz przed świętami pojawiła się możliwość wsparcia tego dzieła w jeszcze jeden sposób: można kupić dowolnej osobie kilkuletni abonament WGM z niezwykłym prezentem: polskim pasem kontuszowym w pełnym wymiarze lub miniaturowym (na stół lub na ścianę), który wykonywany jest przez P. Zambrzyckiego dokładnie wg wzoru, jakim wykonywali go XVIII-wieczni Ormianie w słuckiej manufakturze Radziwiłłów. Moja żona, wieloletni kustosz w Dziale Tkanin Muzeum Narodowego w Krakowie, a obecnie w Dziale Rzemiosła Muzeum XX Czartoryskich, potwierdza, że one są dokładnie takie, jak być powinny. Można je kupić w dziale „Prezenty” w moim sklepiku. Oczywiście – można tam też kupić abonament genealogii bez niczego, jak zawsze (z dostawą e-mailem): tutaj.

Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Genealogia | Dodaj komentarz