Mogę więc w serwisie wprowadzić rzeczy, których nie byłem w stanie wprowadzić na CD. Przede wszystkim jest to nowa wyszukiwarka.

Nowa wyszukiwarka serwisu Wielcy.pl nie korzysta już z narzędzia GeneWeb (które dalej jest używane do rysowania wykresów). Została napisana od podstaw bezpośrednio w oparciu o bazę-matkę. Mogę w związku z tym pozwolić sobie na wbudowanie w nią wielu ciekawych wynalazków.

Oto przykładowy wynik wyszukiwania:

Niektóre charakterystyczne cechy nowej wyszukiwarki:

• Wyszukiwarka wie, że nazwiska „Czartoryska” i „Czartoryski” to to samo i wszystkie wyniki grupuje razem.
• Wyszukiwarka szuka też po drugim i trzecim imieniu, a także po przydomkach, przyrostkach, herbach itd., umieszcza je jednak w osobnej sekcji
• Dodatkowo wyszukiwane są też formy podobnie brzmiące (obecnie: wg algorytmu soundex, ale to chyba będzie zmienione, bo np. soundex rozróżnia polskie litery, jak np. „ń” i „n”).
• Gdy rozpoznane jest nazwisko, wyświetlane są wszystkie pierwsze imiona osób o danym nazwisku
• Poza wyszukiwarką pełnotekstową jest też nowy indeks alfabetyczny.
• Wyszukiwana pozycja podaje rodziców (a nie tylko małżonka, jak dotąd).
• Wyszukiwarka wreszcie radzi sobie dobrze z samymi nazwiskami: wyszukując „Potocki” dostanę zarówno samych „Potockich”, jak i „Potockich z Potoka h. Pilawa (Srebrna)”, „Potockich h. Szreniawa” i całą masę innych odmian, wprowadzających niemałe zamieszanie.
• Jeżeli szukana osoba jest bohaterem Polskiego słownika biograficznego, od razu widać, o kogo chodzi

Wyszukiwarkę testuję solidnie, znajduję też wciąż nowe rzeczy, które mógłbym ulepszyć, ale jeżeli znajdą Państwo tu coś jeszcze, to proszę o informacje.

AKTUALIZACJA 19 XII 2011: nowy algorytm podobieństwa

Zmieniłem mechanizm wyszukiwania podobnych. Nie jest to już algorytm Soundex, ale specjalnie do tego celu wymyślony algorytm mój własny.

W skrócie biorąc, polega on na tym, że między innymi:

1. Zamieniam wszystkie znaki na alfabet łaciński (czyli Ł na L, Ś na S itd.)
2. Sprowadzam wszytko do małych liter
3. Sprowadzam wszystkie samogłoski do tej samej i usuwam ich powtórzenia
4. Utożsamiam spółgłoski szczelinowe (s, z, c) i usuwam ich powtórzenia (tzn. sz=cc)
5. Usuwam powtórzenia większości spółgłosek (zwłaszcza ll, nn)
6. Usuwam samogłoskę końcową

Jest tam też trochę innych drobiazgów, ogólnie jednak system jest dopracowany tak, żeby znajdywał warianty, które są oczywiste, ale nie utożsamiał wszystkiego ze wszystkim. Stąd np. nazwisko Minakowski będzie utożsamione z formami: Manikowski, Minikowski, Minnikowski, Moniakowski, Monikowski, Manikowska, Minakowska, Monikowska, Minikowska, Minnikowska, Moniakowska, ale nie będzie utożsamione z formą „Mańkowski” ani „Minkowski”.

AKTUALIZACJA 19 XII 2011: wdrożenie na Sejm-Wielki.pl

Z duszą na ramieniu uruchamiam tę samą wyszukiwarkę w Genealogii Potomków Sejmu Wielkiego, gdzie jest trochę okrojona, ale jeżeli ktoś ma wykupiony abonament i zaloguje się przez Facebook, widzi to samo, co na Wielcy.pl.

Osoby niezalogowane widzą w wyszukiwarce ukryte te osoby, które nie są „potomkami Sejmu Wielkiego” — bo to w końcu Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego.

Kryterium wyboru sławnych ludzi jest tradycyjnie to, czy Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk uznał za godne umieszczenie tej osoby w wydawanym przez siebie Polskim Słowniku Biograficznym. Jest to więc kryterium, do którego trudno mieć zastrzeżenia. A spośród 26,2 tys. osób tam opisanych jest z czego wybierać!

Sam byłem zaskoczony widząc, jak ciekawe osoby pojawiają się w mojej rodzinie, z czego nie zdawałem sobie sprawy. Z drugiej strony – często znane osoby mają całkiem bliską rodzinę, którą musiały dobrze znać, a historia nie krzyczy o tym głośno…

Czy wiedzieli Państwo, że Stefan «Kisiel» Kisielewski, duchowy patron opozycji pro-kapitalistycznej przed 1989 r.  to brat cioteczny bohaterki komunistów Hanki Sawickiej? Zaś znanego literata Jana Parandowskiego łączą bliskie związki nie tylko z aktorką Joanną Szczepkowską, która ogłosiła w TV koniec komunizmu w Polsce (bo to jego rodzona wnuczka!), ale również z rodziną Adama Mickiewicza i Tadeusza Kościuszki? Albo że przywódca Solidarności Walczącej, Kornel Morawiecki, ma całkiem bliskie związki z rodziną pisarza hrabiego Henryka Rzewuskiego, autora Pamiątek Soplicy?

„Szukajcie a znajdziecie”, jak pisze Pismo Święte (Mt 7,7). To że każdy z każdym w polskiej inteligencji jest jakoś skoligacony – to rzecz już dowiedziona. Teraz ciekawe jest – kto z kim jest skoligacony w pierwszym rzędzie…

Raz jeszcze: na www.wielcy.pl nic się nie zmienia: po wykupieniu subskrypcji dostaje się hasło, zaś nazwą użytkownika jest adres email.

Za to na www.sejm-wielki.pl logujemy się od tej pory przez standardowy mechanizm Facebooka. Po zalogowaniu, o ile dany użytkownik używa tego samego adresu email, który jest zarejestrowany na www.wielcy.pl – korzystać można tak, jakby się było na www.wielcy.pl, ale nie trzeba pamiętać hasła.

Szczególnie przydatne jest to dla osób, które ustawiły sobie, że Facebook zawsze je pamięta – wtedy nie trzeba w ogóle pamiętać hasła do Wielkiej Genealogii.

Po drugie można teraz oglądać strony, które wcześniej były wyłącznie płatne! Na przykład stronę o Mieszku I albo o Janie Kochanowskim. Choć wiele informacji jest tam ukrytym za tekstem „Zaloguj się”, sporo jednak można się dowiedzieć.

Ten nowy system jest dużo bardziej elastyczny i można spodziewać się nowych wynalazków w niedługim czasie.

Tymczasem, gdyby były jakieś usterki w jego działaniu, proszę o wiadomość na adres mj@minakowski.pl .

Tak teraz wygląda strona z genealogią Urszulki Kochanowskiej, gdy użytkownik zarejestruje się i zaprenumeruje Wielką genealogię Minakowskiego:

Genealogia Urszulki Kochanowskiej, bohaterki „Trenów” Jana Kochanowskiego

Tymczasem osoba, która nie jest zalogowana do Facebooka zobaczy prawie tyle samo:

Strona Orszulki Kochanowskiej w Sejm-Wielki.pl gdy ogląda ją użytkownik niezalogowany

Szkołom, które zechciałyby udostępnić Wielką Genealogię wszystkim swoim uczniom, jestem gotów udzielić dużego rabatu!

Z książką zapoznać się można już na stronach ElitaRP.pl a nawet obejrzeć wstęp, spis treści i indeks osób. Na tej podstawie powstała już pokaźna lista prenumeratorów, zostanie opublikowana osobno.

Zainteresowanie tym wydarzeniem pokazuje, że nie jest to książka zwyczajna. Zamiarem autora (dra Marka J. Minakowskiego) jest ustawienie jej jako kolejnej pozycji w ciągu wielkich polskich herbarzy: B. Paprockiego (wydany 1584), K. Niesieckiego (wydany 1728-1743), A. Bonieckiego (wydany 1899-1913), J. Ostrowskiego (wydany 1897-1906), S. Uruskiego (wydawany pośmiertnie 1904-1917) czy W. Dworzaczka (pośmiertnie 1995-2004).

Czy to się może udać? Wszystkie poprzednie wymienione tu wydawnictwa (a także Polski Słownik Biograficzny), wydane po roku 1743 (śmierć Kaspra Niesieckiego) mają fundamentalną wadę: są fragmentaryczne, bo autor nie dożył ich dokończenia. Tym razem być może uda się objąć jednym, wielotomowym wydawnictwem, całość elity politycznej I Rzeczpospolitej i jej potomków w ostatnich około 250 latach. Potrzebna jest do tego determinacja autora (ta już jest) oraz wsparcie ze strony prenumeratorów (na to liczymy). Polskę musi być stać na takie wydawnictwo!

Spotkanie odbędzie się od 17:00, 11 sierpnia 2011, w Karczmie pod Blachą przy Piastowskiej 22:

Wyświetl większą mapę

Do dziś można odnaleźć „akt założycielski”, czyli mój post z 6 marca 2004 na pl.soc.genealogia:

Od: „Marek Jerzy Minakowski” <minak@portal.onet.pl>

Temat: Marzy mi się baza metryk…

Data: 6 marca 2004 22:25

Marzy mi się, żeby kiedyś przepisać wszystkie indeksy do XIX-wiecznych ksiąg metrykalnych. Tych tworzonych w ramach Kodeksu Napoleona, w Kongresówce i WM Krakowie. Zacząłbym od aktów małżeństwa (tych jest najmniej a dane z nich są najcenniejsze).

Na końcu każdego tomu jest tam alfabetyczny spis wszystkich osób biorących ślub i numer aktu. Wystarczyłoby je przepisać i udostępnić, a poszukiwania genealogiczne stałyby się kosmicznie proste…

Oszacujmy, ile tego może być… Zakładając, że

- żyło na tych terenach 20 mln osób

- przeszły w tym czasie trzy pokolenia

- każda osoba brała średnio jeden ślub w życiu

- zachowało się 50 procent ksiąg

uzyskujemy liczbę 15 milionów ślubów.

Jeżeli w ciągu minuty można przepisać 10 pozycji, a osoba przepisująca kosztuje 10 zł za godzinę, to koszt całego przedsięwzięcia to 250 000 złotych. Gdyby 250 osób złożyło się po 1000 złotych to już byśmy to mieli…

Jestem gotów się opodatkować jako pierwszy.

Acha – jeszcze jedno. Nikt nie każe czekać, aż zbierzemy fundusze.

Wystarczy, że każdy zasponsoruje interesujące go parafie.

To jest projekt, który można zacząć z dowolnej strony: nie musi być alfabetycznie ani geograficznie, nic złego się nie stanie jeśli się go przerwie w połowie…

MJM

Po owym poście rozgorzała dyskusja (16 odpowiedzi), pokazująca, że pomysł ten wcale nie był tak oczywisty, jak wydawać się to może dzisiaj. Dyskutanci podnosili zazwyczaj, że taki spis należy zrobić dokładnie i starannie, w związku z czym będzie to projekt niewyobrażalnie kosztowny i niewykonalny.

Ja w odpowiedzi przedstawiłem tezę, która jest mi równie bliska wtedy, jak dzisiaj.

Uważam że w pracy takiej jak edytorstwo źródeł historycznych najlepsza jest metoda stopniowych przybliżeń. Czyli: najpierw wydajemy po prostu zeskanowany oryginał, potem wstępnie go obrabiamy, a potem stopniowo wyciągamy z niego coraz więcej szczegółów.

Tak zrobiłem z „Herbarzem” Bonieckiego: najpierw po 15 miesiącach wydałem wersję pierwszą, a potem przez kolejne 15 miesięcy cyzelowałem. Nikomu dach na głowę nie spadł z powodu usterek i niedokładaności pierwszej wersji, za to setki ludzi miały dostęp do danych, do których by nie dotarli, gdyby musieli czekać na wersję drugą.

A co by było gdybym zmarł przed wydaniem wersji drugiej? Zostałaby tylko wersja pierwsza i wsyscy cieszyliby się, że jest przynajmniej tyle.

MJM

oraz, co bardzo istotne w kontekście niniejszego bloga (proszę zwrócić uwagę na stopkę!):

Natomiast ważne dla mnie jest, żeby robić rzeczy najprościej, najszybciej, a dopiero potem ulepszać. Bo lepsze jest coś kiepskiego niż nic doskonałego.

Być może zawdzięczam to miejscu pracy.

–
Pozdrawiam,

dr Marek Jerzy Minakowski,

Business Unit „Katalog i Wyszukiwarka”, kierownik
Onet.pl S.A., Starowiślna 48, 31-035 Kraków

Pół roku później, w październiku 2004, rozpocząłem wcielanie idei w życie, co widać w kolejnym poście na pl.soc.genealogia:

Od: „Marek Jerzy Minakowski” <minak@portal.onet.pl>

Temat: Indeksowanie metryk ślubu

Data: 6 października 2004 09:12

Zacząłem indeksować metryki małżeństw z podkrakowskiej parafii Zielonki (w AP Kraków). Posiedziałem przedwczoraj godzinę i wczoraj półtorej.

W ok. 2,5 godziny spisałem skorowidze za lata 1816-1834 (czyli połowę tego, co jest dla Zielonek w AP Kraków). 381 aktów małżeństwa. Wychodzi to mniej więcej 150 pozycji na godzinę.

Np. rok 1826 wygląda tak:

1. Lusina Józef i Baran Barbara

(…)

27. Raźny Franciszek i Koprowski Zuzanna

Jak widać, dla mężatek staram się ustalić nazwisko w wersji takiej, jakim posługiwał się ich ojciec.

MJM

Półtora miesiąca później można było zdać kolejną relację (post z 25 listopada na pl.soc.genealogia): w ciągu następnych kilku tygodni spisałem wszystkie akty małżeństwa zawarte w Wolnym Mieście Krakowie, zachowane w Archiwum Państwowym w Krakowie. Szło mi to w tempie około 200 aktów na godzinę, a samych aktów było 14,5 tysiąca.

Pierwotnym miejscem publikacji tych metryk był serwis GenPol, prowadzony przez Tomasza Nitscha. Wkrótce przeniosłem je na własny serwer Przodkowie.com i rok później, we wrześniu 2005 mogłem już się pochwalić:

Od: „Marek Jerzy Minakowski” <minak@onet.pl>

Temat: Indeks małżeństw sprzed 1899 rośnie

Data: 15 września 2005 22:11

Pod adresem http://www.przodkowie.com/metryki/ jest nowa wersja bazy ślubów zawartych przed r. 1899.

Jest ich już prawie 22 000, z 31 parafii.

Napracowało się przy tym (charytatywnie) jak dotąd 14 osób.

Pod wskazanym adresem jest spis i wyszukiwarka, która pozwala wynajdywać nazwiska według ich podobieństwa brzmieniowego.

Zapraszam do udziału! W szczególności chciałbym zwrócić uwagę, że nie mamy żadnych spisów z obecnego woj. mazowieckiego!

Wszystkie szczegóły pod adresem http://www.przodkowie.com/metryki/ .

Z szacunkiem,

dr Marek Jerzy Minakowski

Dr Minakowski Publikacje Elektroniczne

http://www.przodkowie.com/ –  http://www.wielcy.pl/

Jak widać – w ciągu roku do moich 14,5 tysiąca aktów krakowskich udało się dołączyć indeksy 7,5 tysiąca aktów spisanych przez 13 innych osób. Na początek niby niewiele, ale…

Ale po upływie kolejnego roku, we wrześniu 2006, mogłem się już pochwalić 36 współpracownikami, którzy do moich 14,5 tysiąca dołożyli łącznie 27,5 tysiąca aktów:

Dzisiaj umieściłem ponad 10 tysięcy nowych par małżeńskich w „Ogólnopolskim indeksie małżeństw do r. 1899″. Dziękuję wszystkim, którzy nadesłali swoje uzupełnienia. Mamy już 42.692.
Przypominam o adresie: http://www.przodkowie.com/metryki/
Roboty jest do zrobienie mnóstwo, bo te 42 tysiące to ok. jedna tysięczna ze wszystkich małżeństw zawartych na ziemiach polskich w XIX wieku (objętych istniejącymi księgami metrykalnymi).

Do tej pory są zapisy z 73 parafii (w większości częściowe), materiały przysłało 37 osób.

Czy jest tu ktoś z Warszawy, kto mógłby wykonać spisy dla parafii katedralnej i św. Krzyża? Mogę zapłacić… Sam w ciągu tygodnia urlopu spisałem 15 tysięcy małżeństw krakowskich, ale do Wwy mam daleko…

P.S. Przepraszam wszystkich kontrybutorów za zwłokę – z przyczyn rodzinnych (http://www.sejmwielki.pl/b.php?o=sw.7620) nie mogłem zrobić tego wcześniej.

Z szacunkiem,

dr Marek Jerzy Minakowski
Dr Minakowski Publikacje Elektroniczne
http://www.przodkowie.com –  http://www.wielcy.pl
Potomkowie Sejmu Wielkiego: http://www.sejmwielki.pl

Dzisiaj liczba ta wynosi łącznie indeksy do stu  tysięcy aktów małżeństwa przekazane (poza mną) przez 68 osób.

Nie to jest najważniejsze. Najważniejsze jest to, że w połowie roku  2006 urodziło się dwoje moich dzieci: moja córka Sara w czerwcu, a Stowarzyszenie Potomków Sejmu Wielkiego w maju 2006 r. Na mnie spadło wiele nowych obowiązków, zaś na polu genealogicznym skoncentrowałem się na Genealogii potomków Sejmu Wielkiego (www.Sejm-Wielki.pl) oraz mojej „Dużej” bazie genealogicznej, która po pewnych perypetiach przyjęła nazwę Wielka Genealogia Minakowskiego (www.wielcy.pl).

Dlatego z wielką ulgą przyjąłem, że Powstałe w międzyczasie Polskie Towarzystwo Genealogiczne (tutaj dowód, że we wrześniu 2004 byłem w siedmioosobowej Grupie Inicjatywnej PTG) przejęło ode mnie pałeczkę, tworząc projekt „Geneteka”, który realizuje moje marzenie. Marzenie polegające na tym, by każdy mógł bez kłopotu znaleźć akt ślubu swoich prapraprapradziadków, o ile został on zachowany.

Dlatego bierzcie wszystko co mam (w tym zakresie) i rozwijajcie, ku chwale Ojczyzny!

Gdzie się podziali Starolitwini?

Z jednej strony Andrius Kubilius i Česlovas Juršėnas...

Użyte w tytule określenie „Starolitwini” nawiązuje do znakomitego referatu prof. Alfredasa Bumblauskasa, który poruszył całe środowisko potomków dawnych elit politycznych Rzeczypospolitej. W skrócie ujmując, odnosi się ono do tych obywateli Wielkiego Księstwa Litewskiego, którzy nie zgadzali się na podział narodów Rzeczypospolitej według kryteriów językowych, a termin „Polska” używali jako synonimu wielojęzykowej i wielokulturowej Rzeczypospolitej, czego najbardziej klasycznym przykładem był Adam Mickiewicz.

Tu jednak używał będę tego terminu w sensie węższym i postaram się odpowiedzieć na proste pytanie: jakie były losy rodzin Wielkiego Księstwa Litewskiego, które przez setki lat tworzyły jego polityczną elitę – co się z nimi stało po tym, jak 217 lat temu uchwalono Zaręczenie Wzajemne Obojga Narodów (podpisane m.in. przez mojego praprapraprapradziadka, Józefa Radzickiego).

Skład osobowy posłów i senatorów reprezentujących WXL w Sejmie Wielkim (czteroletnim) trafnie oddaje skład elity końcowych lat niepodległego bytu Wielkiego Księstwa. Mamy tu reprezentację wszystkich ziem Wielkiego Księstwa (poza ziemiami oderwanymi w 1772), średnią szlachtę (posłów) i magnaterię (w Senacie). Podwójny charakter Sejmu Wielkiego, wybieranego w roku 1788 a podwojonego w roku 1790 zmniejszył przypadkowość tej reprezentacji – znalazło się na nim miejsce dla tych, którzy przegrali wybory w 1788. Z drugiej strony charakterystyczna dla WXL mała liczba kasztelanów (cała Żmudź miała tylko jednego!) spowodowała, że delegacja ta była bardziej demokratyczna niż w Koronie (proporcja obieralnych posłów do mianowanych senatorów była wyższa).

... a z drugiej dr Marek Jerzy Minakowski wygłaszający niniejsze przemówienie

Według spisu osób ślubujących konfederację sejmową litewska delegacja na Sejm Wielki to 133 osoby: 31 senatorów i 92 posłów.

10-osobowa delegacja, z którą przybywamy do Państwa to potomkowie w linii prostej jedenastu z nich oraz potomkowie braci i sióstr kolejnych dziewięciu. Możemy więc powiedzieć, że tak jak tu jesteśmy – jesteśmy dziedzicami 15% litewskiego składu Sejmu Wielkiego. Z rodzinami kolejnych 43 utrzymujemy kontakt i zostali oni poinformowani o tym, że jesteśmy tu dzisiaj. Wielu z nich odpowiedziało przesyłając nam wyrazy poparcia i czyniąc nas swoimi repreentantami. Ta druga połowa, z których rodzinami nie udało się nam skontaktować, w znacznej części wygasła lub jest nieznana. Będziemy ich poszukiwać w dalszym ciągu, jednak należy się liczyć z tym, że część rodzin w naturalny sposób wymiera, pozostańmy więc przy tych, o których coś wiemy. Gdzie się oni podziewają?”

Nie zdążę szczegółowo opisać losów wszystkich tych rodzin. Mógłbym te losy podsumować statystycznie, ale to byłoby nudne i mało pouczające. Skupię się zatem na przykładach najbardziej charakterystycznych, zapraszając jednocześnie po więcej szczegółów do prowadzonego przeze mnie serwisu www.sejm-wielki.pl, który chętnie przetłumaczę również na wszystkie języki państw dawnej Rzeczypospolitej, jeżeli znajdę ku temu pomoc.

Szymon Syruć

Jednym z posłów powiatu kowieńskiego był sędzia kowieński Florian Syruć (Simonas Sirutis). Florian miał bratanka, Szymona, który był ostatnim męskim przedstawicielem rodziny Syruciów: choć dwukrotnie żonaty, miał tylko trzy córki. Najmłodsza z córek Szymona, Józefa, wyszła za Zygmunta Kunata i miała córkę Weronikę, która z kolei poślubiła Aleksandra Miłosza. Synem Weroniki był urodzony w roku 1911 w Szetejniach Czesław Miłosz, laureat literackiej nagrody Nobla. Dwóch synów Czesława to obywatele USA, zaś jego bratanica, Joanna Miłosz mieszka w Australii.

Tomasz Mineyko

Tomasz Mineyko był kolejnym posłem powiatu kowieńskiego. Jego dalszym krewnym był Zygmunt Mineyko, dziadek premiera Grecji, Georgiosa Papandreou (zm. 1996). Nie musimy jednak szukać tak daleko – prawnuczką Tomasza była Maria Górska nee Mineyko, której wnuczka Magdalena Górska poślubiła Zygmunta hr. Komorowskiego, a jej wnuk Bronisław Komorowski jest Marszałkiem Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

Siostrą wspomnianej Marii Górskiej nee Mineyko była Wanda Szetkiewiczowa. Jej córka, Maria, była pierwszą żoną kolejnego noblisty – Henryka Sienkiewicza i matką wszystkich jego dzieci.

Karol Radziwiłł „Panie Kochanku” i Adam Rzewuski

Niezwykle barwny kasztelan wileński, którego legendę trudno opisać literacko, zmarły w 1790 r. Karol Radziwiłł vel „Panie Kochanku” był wujem innego senatora, kasztelana witebskiego Adama Rzewuskiego. Adam poślubił swą własną siostrzenicę Justynę Rdułtowską i miał z niej liczne potomstwo. Jedna z córek, Ewelina, pochowana jest w Paryżu, tam gdzie jej drugi mąż. Ten drugi mąż Eweliny nazywał się Honoré de Balzac.

Aleksander Sapieha

Urodzony w Wilnie Aleksander Michał Sapieha miał tyle stanowisk, że mógłby sam jeden być uznany za cały rząd Litwy. Był kanclerzem, hetmanem, podskarbim i marszałkiem trybunału litewskiego, sprawował więc władzę administracyjną, wojskową, skarbową i sądowniczą. Do Sejmu Wielkiego trafił jako senator – wojewoda połocki. Nic dziwnego, że to on został w 1792 marszalkiem konfederacji targowickiej na Litwie w okresie gdy po interwencji rosyjskiej tam skupiła się realna władza.

Znamy obecnie ponad 2500 potomków Aleksandra Sapiehy. Wśród nich jest połowa naszej 10-osobowej delegacji. A także pani Katarzyna Herbert, wdowa po Zbigniewie Herbercie, który dla Polaków walczących z komunizmem był co najmniej tym samym, czym dla Spartan Tyrteusz (Tyrtaeus).

Jeśli zaś mówimy o Spartanach, przychodzi nam do głowy Leonidas i wtedy wspomnieć warto innego potomka Aleksandra Sapiehy – był nim Henryk Hubal-Dobrzański, sławny „Hubal”. Pierwszy partyzant II Wojny światowej. Nie – członek „ruchu oporu”, ale ktoś, kto nigdy nie skapitulował ani przed Sowietami ani przed Niemcami, nie dał się rozbroić i walczył z całym oddziałem przez wiele miesięcy, aż do śmierci. Bez legendy „Hubala” wiele osób nie znalzałoby w sobie odwagi, by walczyć małym oddziałem przeciw największym armiom Europy.

Stefan Wereszczaka

Stefan Wereszczaka był posłem na Sejm Wielki z powiatu nowogródzkiego (Nowogródek). Wiemy o nim niewiele. Jednak wszystkie polskie dzieci znają jego bratanicę – Marylę Wereszczakównę, wielką miłość Adama Mickiewicza. Być może główne dzieła Mickiewicza nie powstałyby, gdyby Maryla nie odrzuciła Mickiewicza, by poślubić Wawrzyńca Puttkamera, z którym miała troje dzieci. Jedną z ich córek była Zofia z Puttkamerów Kalinowska – macocha świętego Rafała Kalinowskiego, urodzonego 1835 w Wilnie, zmarłego 1907 w tych samych Wadowicach, w których potem urodził się Jan Paweł II, który kanonizował go w Rzymie w roku 1991.

Ignacy Potocki

Marszałek wielki litewski Ignacy Potocki miał tylko jedną córkę, zmarłą w dzieciństwie. Miał jednak liczne rodzeństwo, w tym Marię, która wyszła za Hieronima ksiecia Sanguszkę, z dynastii Giedymina. Jej syn Eustachy Sanguszko poślubił inną przedstawicielkę tej dynastii, Klementynę ks. Czartoryską. Ich prawnukiem był książę Kościoła, kardynał Adam Sapieha, arcybiskup krakowski, od którego wspomniany Jan Paweł II przyjął święcenia kapłańskie. Co samo w sobie nie byłoby tak dziwne, gdyby nie to, że Ignacy Potocki był masonem nad masonami – wielkim mistrzem Loży Wielkiego Wschodu Polski.

Alojzy Sulistrowski i Kazimierz Oskierka

Alojzy Sulistrowski, pisarz litewski był posłem na Sejm Wielki w imieniu województwa połockiego. Jego teść, Kazimierz Oskierka był z kolei posłem powiatu mozyrskiego w województwie mińskim. Wnuczka Sulistrowskiego i prawnuczka Oskierki, Antonina Sulistowska w roku 1829 poślubiła w Wilnie Józefa Śniadeckiego, syna Jędrzeja, słynnego profesora Uniwersystetu Wileńskiego. Ich potomek, dr Andrzej Ciechanowiecki mieszka w Londynie, jest wybitnym historykiem sztuki i marszandem, bywa też często w Krakowie (jako członek Rady Fundacji XX. Czartoryskich, mającej w zbiorach Damę z Łasicą Leonarda da Vinci).

Benedykt Karp

Benedykt Karp reprezentował powiat upicki w ówczesnym województwie trockim. Jedna z jego córek poślubiła posła inflanckiego (łotewskiego) Piotra Potockiego a inna wyszła za Michała Tyszkiewicza, z którym miała córkę Joannę, żonę Leona ks. Sapiehy, matkę Pelagii księżnej Radziwiłłowej, której wnuk Stanisław Radziwiłł poślubił Caroline Lee Bouvier, siostrę Jacqueline Kennedy, szwagierkę prezydenta USA, Johna F. Kennedy’ego.

Wojciech Pusłowski

Od lewej: prezydent RL, Valdas Adamkus; Eduardas Piurko, tłumacz; amb. Stanisław Czartoryski, kanclerz SPSW, wita prezydenta RL w imieniu SPSW; amb. Janusz Skolimowski; marszałek SPSW, Marek J. Minakowski; poseł na Sejm RP, Tadeusz Aziewicz; Mikołaj Radziwiłł, szef projektu; Andrzej Iwicki, wicemarszałek SPSW.

Na koniec zostawiłem sobie przykład najciekawszy. Otóż Wojciech Pusłowski był posłem powiatu słonimskiego w województwie nowogródzkim. Jego matką była Salomea Grabowska, a babką Anna Olszewska. Jak widać – wszystko to były nazwiska tradycyjnie polskie (koroniarskie). Jego bratanica, Katarzyna Pusłowska, poślubiła Józefa Kobylińskiego (którego ojciec urodził się niedaleko Warszawy). Mieli córkę Witalię, która w 1844 poślubiła Michała von Römer, potomka Niemców z Łotwy.

Znamy około 70 osób, które są potomkami tej pary: Witalii Kobylińskiej i Michała von Römer. Wśród nich jest nie tylko marszałek Sejmu RP, Bronisław Komorowski, ale także przedwojenny rektor Uniwersytetu Kowieńskiego Michał Römer – Mykolas Romeris, którego potomkowie – z tego, co nam wiadomo – wciąż mieszkają w Republice Litewskiej. W ten oto sposób Wojciech Pusłowski, człowiek o nazwisku i koligacjach zupełnie „nielitewskich” jest według aktualnej wiedzy jedynym litewskim posłem Sejmu Wielkiego, którego rodzina wciąż mieszka w Republice Litewskiej.

Nie będę wyciągał z tej analizy wniosków ogólnych, nie sądzę bowiem, czy mógłbym dodać coś do wniosków przedstawianych kilkakrotnie przez prof. Alfredasa Bumblauskasa, z którym chyba wszyscy się zgadzamy.

Odpowiem tylko na pytanie postawione w tytule: Starolitwini są wszędzie: w Polsce, Belgii, Ameryce, Australii, na okładkach książek i na ołtarzach kościołów. Są jednak także w Wilnie: w szczególności – są na tej sali.

Głównym dokumentem przyznającym herb i tytuł hrabiowski tej rodzinie jest akt z 1 XII 1894. Wtedy to przez austriackie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zatwierdzeni zostali w tytule hrabiowskim z herbem Korczak potomkowie Franciszka Antoniego „na podstawie dyplomu wydanego dla licznych Komorowskich” (jak pisze Sławomir Górzyński w Arystokracji polskiej w Galicji, DiG, Warszawa 2009).

Jak opisałem w artykule  Jak Komorowscy “załatwili sobie” tytuł hrabiowski i herb Korczak, linia ta należała genealogicznie do litewskiej rodziny Komorowskich herbu Dołęga odmienna, o której w Herbarzu polskim Adama Bonieckiego czytamy:

„Niesiecki pisze, że widział ich herb i że podkowa z krzyżem winna być przeszyta na ukos w lewo strzałą, w szczycie hełmu ma być trzy pióra strusie. Mieli wyjść z ziemi dobrzyńskiej, gdzie rzeczywiście znajduje się Komorowo i gdzie Mikołaj Komorowski jest 1564 r. dziedzicem Ośniałowa, graniczącego z Komorowem (Paw.). Przenieśli się w XVI-tym wieku na Litwę, gdzie zamieszkiwali powiat wiłkomierski” (t. X, str. 385).

Oczywiście – Komorowo w Ziemi Dobrzyńskiej (dziś: pow. lipnowski w woj. Kujawsko-Pomorskim) skąd pochodzili Dołęgowie i Komorów w Ziemi Bełskiej (dziś: pogranicze polsko-ukraińskie), skąd pochodzili Korczakowie są od siebie oddalone o pół tysiąca kilometrów. Jednak w tymże roku 1894 stało się coś, co obie rodziny Komorowskich bardzo zbliżyło.

Otóż, jak wspomniałem, dokument łączący te rodziny, utożsamiający strażnika wiłkomierskiego Franciszka Komorowskiego herbu Dołęga (1723-1800) z hrabią Franciszkiem Antonim Komorowskim ur. 1766 pochodzi z roku 1894. Według informacji p.  dra Sławomira Górzyńskiego (który osobiście widział ten dokument w Allgemeines Verwaltungsarchiv w Wiedniu) wydany on został dla Stefana Karola Komorowskiego ur. 20 lutego 1866 w Podbyrzu, syna austriackiego oberleutnanta Augusta Komorowskiego (1817-1905) i Emilii Holstinghausen-Holsten (zm. 1870).

Co takiego ważnego stało się w grudniu 1894 w życiu rzeczonego Stefana Karola Komorowskiego? Otóż w tym czasie jego żona była w czwartym miesiącu ciąży, której efektem było urodzenie ich pierwszego dziecka, Andrzeja, co nastąpiło 18 V 1895. Andrzej urodził się już jako niewątpliwy hrabia.

Ale jak to się stało, że „prawdziwi” Korczakowie Komorowscy nie zaprotestowali przeciwko temu „przyklejeniu” rodziny de facto im obcej? Otóż odpowiedzią jest matka owego Andrzeja Komorowskiego – Jadwiga, z domu… hrabianka Korczak-Komorowska, która poślubiła Stefana Karola w Krakowie, 16 czerwca 1894: na pół roku, przed „adopcją” męża do rodu Korczaków.

Jadwiga hrabiostwo miała „we krwi”: spośród czworga jej dziadków wszyscy nosili ten tytuł: Piotr hr. Komorowski (syn Cypriana, któremu nadano ten tytuł w 1803 r.), Aleksandra z hr. Starzeńskich (1810-1891), Kazimierz hr. Krasicki (1807-1882) i Izabela z hr. Stadnickich (1812-1879). W roku 1894 wszyscy jej dziadkowie już nie żyli, podobnie jak ojciec, Juliusz hr. Komorowski zmarły w 1889. Można więc się domyślić, że wspólniczką Stefana była tu jego teściowa, dama orderu Krzyża Gwiaździstego, Teofila z hr. Krasickich hr. Komorowska (1842-1915). Jej syn Aleksander zmarł niedawno (w 1890), a drugi syn Stefan (ur. 1863) został księdzem. Siostra Jadwigi, Julia, była już wtedy (od 1889) żoną Wojciecha hr. Starzeńskiego (była jeszcze druga siostra, Helena, poślubiona niedawno Leonowi Mniszek-Tchorznickiemu, którego genealogii niestety nie znam).

Adam Boniecki, w artykule o Komorowskich h. Korczak pisze wprost w tomie XI, wydanym w roku 1907: „hr. Jadwiga, od 1894 roku za Stefanem Dołęga Komorowskim”. Jak jednak widzieliśmy, od grudnia 1894 decyzją austriackiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych tenże Stefan nosił już herb Korczak z koroną hrabiowską.

Dokument przyznający Stefanowi tytuł uznawał także tytuł hrabiowski jego krewnych, potomków Stefanowego prapradziadka Franciszka (1723-1800). W ten sposób, chociaż syn Stefana i Jadwigi, wspomniany Andrzej Komorowski ur. 1895 zmarł wg mojej wiedzy bezpotomnie, to tytuł ten przysługuje też potomkom Jana Bonifacego Komorowskiego (przyrodniego brata Stefanowego pradziadka). Jego potomkami są marszałek Bronisław, aktorka Maja i Anna, matka księżniczki Matyldy – Komorowscy.

Ponieważ jednak na dokument austriacki z 1894 wiąże tytuł hrabiowski z herbem zwanym u nas „Korczak”, wszystkim osobom, które są potomstwem wspomnianego „wstecznie adoptowanego” strażnika wiłkomierskiego Franciszka (1723-1800) przypiszę w obu moich bazach (sejm-wielki.pl i WGM) herb Korczak.

Postscriptum: jak poinformował mnie p. dr Sławomir Górzyński, na dokumencie z 1 XII 1894 (potwierdzającym tytuł hrabiowski linii litewskiej Komorowskich) powiedziano wprost, że „potwierdza im się tytuł i herb zwany [gennant] Korczak”.

Od jakiegoś czasu eksperci od genealogii szlacheckiej (jak p. Feliks J. Grabowski, np. tutaj) naciskali na mnie, bym sprostował informację o pochodzeniu Marszałka Sejmu, kandydata na urząd prezydenta RP, p. Bronisława Komorowskiego. Opierałem się, nie chcąc podejmować tak ważnej decyzji wbrew oficjalnie uznanym opracowaniom. Jest jednak kilka ważnych poszlak by uznać, że wszystkie nadania tytułu hrabiowskiego dla przodków Bronisława Komorowskiego, przez dwory cesarskie (rosyjski i austriacki) opierały się na przesłankach fałszywych. Tak się składa, że nie ma obecnie nikogo, kto byłby uprawniony do anulowania nadania tytułu hrabiowskiego, bo zarówno Rosja, jak i Austria są republikami i nie uznają tych tytułów. Mamy jednak niezależnie kwestię herbu polskiego, który nie wynika z nadania, ale z odwiecznej przynależności rodowej. Sprawy te rozpatrzymy więc osobno.

Nowy Almanach Błękitny zmarłego niedawno Sławomira Leitgebera, podaje pod hasłem Komorowski h. Korczak, piszący się „z Liptowa” i „z Orawy”:

Linia wygasła: Nadanie: Piotr Komorowski mianowany został 1469 przez króla Węgier Macieja Korwina hrabią Liptowa i Orawy. Tytuł był związany jedynie ze sprawowaną funkcją. Po wygaśnięciu jego potomstwa, tytułu „hrabiego na Liptowie i Orawie” zaczął używać brat Piotra Mikołaj i jego potomkowie. Jeden z nich, Jakub (zm. 1781) miał uzyskać 1780 od króla Stanisława Augusta potwierdzenie tytułu hrabiowskiego.
Linia żyjąca: Potwierdzenie: Komorowscy otrzymali uznanie dziedzicznych tytułów hrabiów w Galicji w 1793, 1803 i w Austrii 1894 (dla linii litewskiej).
Linia żyjąca: Potwierdzenie: w Królestwie Polskim 1824, w Rosji 1844 (tylko dla Gałęzi II).

Według tejże pozycji, Bronisława Maria Karol hr. Komorowski (ur. 1952) należy do wspomnianej tu Linii Litewskiej i jest potomkiem Piotra Jana Komorowskiego (1838-1905), właściciela dóbr Radkuny, który poślubił w 1863 r. Felicję Komorowską herbu Korczak.

Wstępny obraz rzeczywistości jest więc następujący: p. Bronisław Komorowski, jako członek Linii Litewskiej Komorowskich ma potwierdzony dziedziczny tytuł hrabiowski jako potomek brata hrabiego liptowsko-orawskiego Piotra Komorowskiego. Oczywiście – jak wspomniano – hrabia liptowsko-orawski nie był w żadnym sensie dziedzicznym tytułem arystokratycznym, więc tym bardziej bycie potomkiem jego brata w żadnym sensie nie uprawnia do posługiwania się dziedzicznym tytułem hrabiego. Jednak wydaje się, że kancelarie cesarskie potwierdzając tytuł hrabiowski Komorowskich były świadome tej „subtelności” i de facto uznały tenże tytuł ex post jako dziedziczny i tytularny (tzn. taki, który można nosić nawet nie sprawując władzy administracyjnej nad hrabstwem liptowsko-orawskim).

Przyjmijmy zatem, że potomkowie Mikołaja Komorowskiego, brata Piotra hrabiego liptowsko-orawskiego, mają obowiązujące prawo do posługiwania się tym tytułem. Czy p. Bronisław Komorowski jest jego męskim potomkiem?

Jak wspomniano, linia litewska otrzymała potwierdzenie w Austrii w roku 1894. Szczegóły tego dokumentu opisuje Sławomir Górzyński w pracy „Arystokracja polska w Galicji. Studium heraldyczno-genealogiczne”, DiG, Warszawa 2009. Wśród innych, których tego dotyczyło znajduje się Franz Anton von Liptawa und Orawa Komorowski wraz z rodziną otrzymał tytuł 13 kwietnia 1793. Ów Franciszek Antoni, urodzony 22 grudnia 1723 w Prusach, a zmarły 3 marca 1800 w Szirwytach, to praprapraprapradziadek w linii męskiej znanego nam wszystkim Bronisława Komorowskiego. Miał on być synem Jakub Bartłomieja Komorowskiego urodzonego 5 stycznia 1697 w Laszkach i Antoniny Zofii Pawłowskiej urodzonej 7 marca 1703 w Zaloczu, a wnukiem Michała Komorowskiego i Barbary Łopackiej.

Byłoby dobrze, ale… Owa Barbara Łopacka, spokrewniona ze mną na kilka sposobów (np. jej pradziadkiem był stolnik czerski Bartłomiej Grabianka, mój przodek w lini prostej, a jej prapradziadkiem był kasztelan zakroczymski Mikołaj Krzysztof Łopacki, również mój przodek w linii prostej) nie mogła być babcią owego Franciszka Antoniego Komorowskiego. Jej synem był wszak urodzony w 1724 r. kasztelan santocki Jakub Komorowski, który z pewnością nie był tym samym Jakubem Bartłomiejem Komorowskim, urodzonym rzekomo 27 lat wcześniej. Urodzony w 1724 r. kasztelan Jakub Komorowski to teść Szczęsnego Potockiego, ojciec tragicznie zmarłej jego pierwszej żony, słynnej Gertudy Komorowskiej i na pewno nie o niego chodzi. Wyjaśnię też, że cześnik owrucki Michał Komorowski poślubił Barbarę Łopacką w roku 1715, a więc mógł być co najwyżej ojcem Franciszka Antoniego urodzonego w 1723. Swoją drogą nadmienić warto, że kasztelan santocki Jakub Komorowski, istotnie miał syna Franciszka Antoniego, tenże urodził się jednak dopiero w roku 1766 i zmarł bezpotomnie.

Adam Boniecki, w uzupełnieniach do XI tomu swojego „Herbarza” cytuje jednak inny dokument, „wywód ze szlachectwa i tytułu hrabiowskiego, dokonany 1805 r., przed Deputacyą Wywodową litewsko-wileńską, przez potomków Franciszka Komorowskiego, strażnika wiłkomierskiego”. Tak, to właśnie ów Franciszek Antoni Komorowski, wspomniany praprapraprapradziadek marszałka Bronisława Komorowskiego. Czy jest możliwe, że choć wywód austriacki z 1894 był sfałszowany, to jednak wywód wileński z roku 1805 jest prawdziwy? Oba prawdziwe być przecież nie mogą, bo podają zupełnie inną genealogię Franciszka Komorowskiego. Do niedawna przyjmowałem, że tak. Potomek kasztelana santockiego Jakuba Komorowskiego, ś.p. Piotr hr. Komorowski, przekazał mi odpis tego wileńskiego wywodu z roku 1805, w którym czytam:

„wywodzący się powracają do Najstarszego Syna Stefana Rotmistrza Królewskiego, brata rodzonego Adama, Jana Hrabi Komorowskiego z Myszkowskiej Kasztelanki Bielskiej urodzonego, który jak się powyżej rzekło miał w zamęściu także Komorowską, ale herbu Łabędź y z nią spłodził synów dwóch, Franciszka bezpotomnie zmarłego y Michała Łowczego Buskiego, dziedzica na Susznie y Niestaniewiczach, Męża w działach rycerskich na wielu ekspedycjach wojennych doświadczonego, który z kilku żon, między innemi płci obojej Potomstwem najstarszego zostawił syna Jana = a ten z Zofii Pogańskiej Cześnikówny Sanockiej spłodził dwóch Bartłomieja i Marcina, z których starszy [tj. Bartłomiej] będąc od ojca wyposażonym z Dóbr Ojczystych jak o tym zrzeczna Kwitancyja tego Tranzakcya w roku 1702 nazajutrz po Feście Św-go Wojciecha 25 dnia kwietnia przed Akt Buskiemi dla ojca Jana, syna niegdyś Michałowego Hrabi Komorowskiego uczyniona y zeznaniem osobistym w owych że aktach stwierdzona poświadcza. Sam wkrótce z Korony Polskiej przeniósł się na Litwę w powiat Wiłkomirski, gdzie połączony ślubnym związkiem z Teresą Hektora Dziembowskiego córką Oboźnego wziął po niej w wianie posagowym Dziedziczne Dobra: Rawiszki, Gikanie, Zośnica y Kołpaciszki, a z onych Zośnica i Kołpaciszki sprzedawszy, Rawiszki zaś i Gikanie przy sobie zatrzymał. Był Podczaszym Wiłkomirskim, jakowy Urząd w nagrodę zasług Krajowi Ojczystemu Ojczystemu panującym Monarchom pełnionym, Najjaśniejszy August III-ci Król Polski przywilejem swym 1742 Maja 12 dnia łaskawie mu konferował, z pomienioną Oziembłowską dziewięcioro spłodził potomstwa – synów czterech: Franciszka Strażnika Wiłkomirskiego, Hektora Miecznika także Wiłkomirskiego, Antoniego Starostę Małdyńskiego oraz Józefa w Zakonie Sw. Ignacego Societatis Jesu y córek pięć: Annę w zamęściu Ciecierską, Teresę I voto Szukową, Maryancellę w zamęściu Szemiotową Ciwunową Retowską Księstwa Żmudzkiego, Żmudzkiego Teodorę i Józefatę zakonnicę pierwszą w Konwencie Kowieńskim Sw. Franciszka, drugą w Konwencie Wileńskim Panien Wizytek.”

Czy istotnie zatem wspomniany tu Bartłomiej Komorowski pochodził z tej samej rodziny, co Komorowscy herbu Korczak, którzy otrzymali potwierdzenie (wątpliwego) tytułu hrabiowskiego? Wydaje się, że ta druga genealogia też jest fałszywa.

Adam Boniecki w swoim „Herbarzu” oryginalnie umieścił tę rodzinę Komorowskich (nazwijmy ją dla wygody „Linią Bronisława”) w rozdziale o Komorowskich herbu Dołęga (ściślej: Dołęga odmienna). Później zamieścił zagadkową erratę, pisząc:

„Idąc za wskazówkami podanemi przez pisarzy heraldycznych, o Komorowskich piszących, uważaliśmy, że wszyscy Komorowscy, powiat wiłkomierski zamieszkujący, są h. Dołęga odm. Tymczasem, z przedstawionego nam wywodu ze szlachectwa i tytułu hrabiowskiego, dokonanego 1805 r., przed Deputacyą Wywodową litewsko-wileńską, przez potomków Franciszka Komorowskiego, strażnika wiłkomierskiego, okazuje się, że obok Bartłomieja Komorowskiego h. Dołęga odm., syna Samuela (patrz Tom. X, str. 387), którego właśnie wzięliśmy za ojca Franciszka Komorowskiego, strażnika wiłkomierskiego, żył w tymże czasie, w powiecie wiłkomierskim, inny Bartłomiej h. Korczak, który przeniósł się z województwa bełskiego, w powiat wiłkomierski. Był on synem Jana i Zofii Polańskiej, cześnikówny sanockiej, a wnukiem Michała, o czem poucza nas akt, którym, opuszczając strony rodzinne, zrzekł się 1708 r. w aktach buskich majątku rodzicielskiego, na rzecz wymienionego ojca swego.”

Czy istotnie było dwóch Bartłomiejów Komorowskich, jak podaje ów wywód? Wydany pod red. prof. Andrzeja Rachuby spis Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego, tom I, woj. wileńskie XIV-XVIII wiek (DiG, Warszawa 2004) wymienia owego Bartłomieja Komorowskiego, który 12 maja 1742 został nominowany na stanowisko podczaszego wiłkomierskiego z piastowanego wcześniej urzędu skarbnika zakroczymskiego. Niestety, ziemia zakroczymska interesuje mnie bardzo, ze względu m.in. na to, że w owym 1742 roku sędzią ziemskim zakroczymskim był Antoni Radzicki, prapraprapradziadek mojej babci Zofii z Radzickich Minakowskiej. Zarówno ja, jak i moi koledzy, przeglądaliśmy księgi sądowe (grodzkie i ziemskie) zakroczymskie z tego okresu, nie znajdując tam żadnego skarbnika zakroczymskiego Bartłomieja Komorowskiego. Skarbnik ziemski zakroczymski był zresztą bardzo niskim urzędem jak na pana hrabiego Komorowskiego. Nie ma też żadnego powodu, by Komorowscy herbu Korczak tam żyli, chyba że weszli w związki ze wspomnianymi wcześniej Łopackimi i Grabiankami, ale ta genealogia została już przez nas wcześniej odrzucona. Nie udało się znaleźć żadnych wiarygodnych dokumentów, które stwierdzałyby, że istotnie ów Bartłomiej Komorowski przyjechał do powiatu wiłkomierskiego z Korony. Ów Jan, rzekomo żonaty z Zofią Pogańską cześnikówną sanocką, nie jest skądinąd znany. Wydaje się zatem, że wbrew owemu wywodowi Bartłomiej Komorowski, przodek linii Bronisława, istotnie pochodził z Komorowskich herbu Dołęga z powiatu wiłkomierskiego.

Najważniejsze jednak że przyjęcie że Bronisław Komorowski nosi herb Dołęga i nie należy do rodziny hrabiów na Liptowie i Orawie wyjaśnia bardzo wiele. Spójrzmy, kim był ów wiłkomierzanin (nie zakroczymianin) Bartłomiej K. Był to syn zmarłego w roku 1689 marszałka Trybunału Litewskiego Samuela Komorowskiego i Katarzyny Dunin-Rajeckiej. Wnuk księżniczki Elżbiety Druckiej-Sokolińskiej i jej męża marszałka lidzkiego Teofila Dunin-Rajeckiego. Jego prababcią była Marianna Sapieżanka (z „tych” Sapiehów), córka Mikołaja Sapiehy kuchmistrza wielkiego litewskiego (1548-1611), a pradziadkiem był zmarły w 1655 wojewoda miński Krzysztof Rudomina-Dusiatski.

I to ta właśnie genealogia jest dla mnie największym dowodem, że Bronisław Komorowski nie ma herbu Korczak tylko Dołęga odm. – jego wiłkomierscy przodkowie byli rodziną niewątpliwie bogatą i wpływową. Kiedy nadeszły zabory postanowili utwierdzić swoją pozycję i nie mogąc dzierżyć zlikwidowanych już tytułów litewskich, „przyznali się” do rodziny Komorowskich herbu Korczak i ich wątpliwego hrabiostwa liptowsko-orawskiego. Można uznać, że gdyby nie zabory, nie musieliby tego robić. Co – rzecz jasna – wcale nie pozwala na stwierdzenie, że skoro zabory przyszły, to zrobić to musieli. W tę stronę non sequitur.

Sam pomysł na „przyklejenie się” do linii hrabiowskiej wziął się jednak już wcześniej: brat Franciszka Antoniego (a właściwie Franciszka, bo drugie imię nadano mu chyba dopiero po śmierci), Antoni Komorowski, był dworzaninem należącego do Korczaków prymasa Adama Komorowskiego i przy elekcji Stanisława Augusta (1764) podpisał się jako jako Antoni z Liptowy i Orawy Komorowski.

[Dopisek późniejszy]
Nie miał wątpliwości Seweryn hr. Uruski w swoim herbarzu Rodzina wymienia te osoby explicite w rozdziale „Komorowski h. Dołęga odm.” wiedząc o ich pretensjach, co wyraził słowami:

„Bartłomiej, dziedzic Rawiszek, podczaszy wiłkomierski 1734 r., zaślubił Teresę Oziębłowską i z niej pozostawił synów: Franciszka [to przodek m.in. marszałka Bronisława], Hektora, miecznika wiłkomierskiego 1761 r., Józefa, Jezuitę, i Antoniego, starostę meldyńskiego, podstolego 1766 r., a ostatnio 1781 r. wojskiego wiłkomierskiego, żonatego z Agnieszką Morykoniówną, który w 1764 r. podpisał elekcyę z pow. wiłkomierskim, pisząc się dowolnie z Liptowa i Orawy.” [S. Uruski, Rodzina, t. VII, s. 138]

Co istotne, tom ten został opublikowany w roku 1910, a więc już po publikacji Bonieckiego i 16 lat po uzyskaniu przez tę linię potwierdzenia tytułu hrabiowskiego w Austrii…

[Dopisek późniejszy]
Zwrócono mi uwagę, że kilka tygodni temu informacja o pochodzeniu B. Komorowskiego od  średniowiecznych hrabiów Korczak-Komorowskich zniknęła ze strony http://www.bronislawkomorowski.pl/moja-rodzina.html . Nie zauważyłem wcześniej tej zmiany tym bardziej że kilka dni temu (z datą 15 czerwca 2010) ukazał się w tygodniku  „Polityka” artykuł o tytule jednoznacznym: Kandydat herbu Korczak.

Jak pisze sam J.K.-M. w swoim blogu oficjalnym (wpis z 14 lutego 2008):

moi przodkowie (…) jeszcze cztery pokolenia temu byli ewangelikami (augsburskimi) – i leżą na cmentarzu ewangelickim w Warszawie. Pisali się wtedy jeszcze „Mücke”. Mój stryj, śp.Tadeusz Mikke, zginął był w bitwie nad Bzurą jako d-ca 15 pułku ułanów wielkopolskich

W książce Eugeniusza Szulca, Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie, PIW, Warszawa 1989 znajdujemy sporo informacji o tej rodzinie. Otóż wspomniany tu stryj (a raczej: stryjeczny dziadek) płk. Tadeusz Mikke był synem Karola Andrzeja Mikke vel Mücke (ok. 1849-25 XI 1897 Warszawa). Jak pisze o nim Szulc:

Karol Andrzej od 1885 r. był właścicielem popularnej w Warszawie cukierni przy placu Trzech Krzyży 18 (róg Nowego Światu), zwanej „U Mika” lub „U Miki”. W salce zwanej „Ciupką” przesiadywała ówczesna cyganeria warszawska, m.in. rysownik Stanisław Kuczborski, który w okresie wcześniejszym wykonywał rysunki dla „Zielonego Balonika”, współpracownik „Muchy” Henryk Nowodworski, rysownik warzsawskich „Kolców” Wacław Tracewski oraz ilustrator „Szczutka” Mirosław Ostoja-Gajewski. Swymi karykaturami i malowidłami ozdobili oni ściany „Ciupki”. Warto przypomnieć, iż otwarta w 1947 r. kawiarenka „Lajkonik”, której ściany zostały pokryte rysunkami takich jej bywalców, jak Ha-Ga, Aleksander Kobzdej czy Zbigniew Lengren, znajduje się w tym samym miejscu, co dawna „Ciupka”.

Drugim z synów Karola Andrzeja Mikkego był Kazimierz (1893-1941), żonaty z Anielą Henneberg (ur. 17 czerwca 1898), której rodzinę znajdujemy szczegółowo opisaną w książce Stanisława Łozy, Rodziny polskie pochodzenia cudoziemskiego osiadłe w Warszawie i okolicach, t. 1-3, Warszawa 1932-1935. Pradziadek jej, Ludwik Henneberg (1845-1891) to brat stryjeczny Karola (1834-1906), żonatego z Anną Schlenker, ur. 1842, która:

1) była siostrą cioteczną Karola Temlera (ur. 1862), teścia Elizy z Littauerów Temlerowej, prawnuczki wielkiego Samuela Orgelbranda (1810-1868), autora i wydawcy pierwszej wielkiej polskiej encyklopedii. Wnukiem Samuela Orgelbranda był Jerzy Gabryel, mąż Heleny z Janaszów, której dziadek, Stanisław Olszowski, to brat Julii z Olszowskich Brzezińskiej, praprababki Jarosława i ś.p. Lecha Kaczyńskich.

2) była siostrą Karola Szlenkiera (1839-1900), którego prawnuczka Ewa ze Szlenkierów Belina-Brzozowska to teściowa Macieja hrabiego Mycielskiego, którego prababcia Maria z hr. Zamoyskich Bispingowa to córka księżniczki Karoliny z Bourbonów (1856-1941), której siostra Maria (1851-1938) to prababcia obecnego króla Hiszpanii Jana Karola I. Zięciem tejże Marii z hr. Zamoyskich Bispingowej był także Antoni Gorski (1903-1973), którego siostra Magdalena to babcia marszałka Sejmu RP, Bronisława hr. Komorowskiego.

3) była, jak powiedzieliśmy, siostrą Karola Szlenkiera (1839-1900), którego prawnuk Ludwik Żółtowski (też z rodziny hrabiowskiej, w ktorej jednak tytuł jest przekazywany w primogeniturze) to zięć Marii z Jaruzelskich Suchorskiej, której pradziad Józef Jaruzelski (1845-1915) był bratem Wojciecha (ur. 1837), dziadka b. prezydenta RP Wojciecha Jaruzelskiego.

W Wielkiej Genealogii Minakowskiego można też sprawdzić, jak owi panowie są skoligaceni z innymi prezydentami RP:

• Gabrielem Narutowiczem zamordowanym w 1922 przez Eligiusza Niewiadomskiego (też tam jest),
• obalonym w 1926 przez Piłsudskiego Stanisławem Wojciechowskim, którego prawnuczka Małgorzata Kidawa-Błońska jest rzecznikiem prasowym kandydata na urząd prezydenta Bronisława Komorowskiego,
• Ignacym Mościckim pełniącym ten urząd przez resztę międzywojnia
• Augustem Zaleskim, prezydentem na uchodźstwie w latach 1947-1972
• Edwardem Raczyńskim, prezydentem RP w latach 1879-1986

Oraz całą masą (ponad 300.000) innych ludzi, od papieża Jana Pawła II po niżej podpisanego Marka J. Minakowskiego.

Co było motywem działania p. Jaruzelskiego – nie wiem. Mamy jednak pewne pośrednie poszlaki. Otóż najbliższy znany związek rodzinny między p. Wojciechem Jaruzelskim a p. Bronisławem Komorowskim to łańcuch składający się z 18 osób, z których każda następna jest dzieckiem, rodzicem lub małżonkiem poprzedniej. Wyobraźmy sobie skromną rodzinną imprezę, na której mamy 18 osób, gdzie każda następna mówi poprzedniej „mamo”, „moje dziecko” lub… nie muszą nic mówić, bo powiedzieli już „tak”, a teraz sypiają w jednym łóżku. Na jednym końcu tego łańcucha mógłby stać były prezydent Wojciech Jaruzelski, a na drugim – wykonujący obowiązki prezydenta Bronisław Komorowski. Wygląda to tak:

Dziadek Wojciecha Jaruzelskiego, również Wojciech, urodzony w roku 1837, to brat Józefa Jaruzelskiego (1845-1915), którego prawnukiem był znany aktor, Zbyszek Cybulski (1927-1967). Żoną Cybulskiego była Elżbieta Chwalibożanka (ur. 1934), siostra cioteczna Jacka Kühna (ur. 1937), którego synowa Joanna, z domu Dowgiałło, to siostra cioteczna Bronisława Komorowskiego.

Związek Wojciecha Jaruzelskiego z Jarosławem Kaczyńskim jest o 5 osób dalszy (czyli liczy 23 stopnie): matka Wojciecha Jaruzelskiego, Wanda z Zarembów Jaruzelska, to siostra Zofii z Zarembów Szadkowskiej (1904-1958), której teściowa, Janina z Korczaków Szadkowska to siostra zamodowanego w Katyniu Mariana Korczaka, którego Lech Kaczyński mianował pośmiertnie w 2007 r. na stopień pułkownika. Żona płk. Korczaka, Zofia Korybut-Daszkiewiczówna była siostrą stryjeczną Heleny z Korybut-Daszkiewiczów Odrowąż-Pieniążkowej, której synem jest profesor Janusz Odrowąż-Pieniążek, dyrektor Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza (mieszczącego się w Warszawie przy Rynku Starego Miasta – w domu, w którym mieszkał mój prapradziadek Karol Minakowski). Siostra Ludwika Pieniążka, Maria, wyszła za Henryka Święcickiego, którego szwagierka, Kazimiera z Jasiewiczów Święcicka, miała bratanicę, długoletniego pracownika Instytutu Badań Literackich, p. Jadwigę z Jasiewiczów Kaczyńską (ur. 1926) – matkę p. Jarosława Kaczyńskiego (ur. 1949) i jego ś.p. brata, prezydenta RP, Lecha Kaczyńskiego

Czy takie koligacje rodzinne mają wpływ na politykę? To bardzo ciekawe pytanie i od lat zbieram materiały do takich badań. W każdym razie jeśli chodzi o mnie, to wspomniana dwa akapity wyżej Elżbieta Chwalibożanka, żona Zbyszka Cybulskiego (generałowego kuzyna), to moja kuzynka – oboje jesteśmy potomkami zmarłego w 1793 posła na Sejm Wielki Józefa Radzickiego.

P.S. Zastrzeżenie dla wszystkich rozemocjonowanych stronników B.K. i J.K. – mnie nie interesują wasze kłótnie, tylko dobro Kraju — i dlatego głosuję na p. Janusza Korwin-Mikkego. Bijcie się, dzieci, gdzie indziej.

P.S.2. Te wszystkie informacje zawarte są w mojej bazie Wielka Genealogia Minakowskiego, którą można kupić na www.przodkowie.com. Tam można sprawdzić podstawę źródłową każdej podanej tu informacji. Tak wygląda w W.G.M. wykres koligacji Wojciecha Jaruzelskiego z Bronisławem Komorowskim:

Tak zaś prezentuje się w W.G.M. wykres koligacji Wojciecha Jaruzelskiego z Jarosławem Kaczyńskim: